Agrarisch natuurbeheer vanaf 2016, draagvlak voor beheerders of doelsoorten?

Het agrarisch natuurbeheer wordt vanaf 2016 in een nieuwe jas gestoken. Er verandert veel, heel veel. Zowel voor de provincie als opdrachtgever én de agrarische natuurvereniging (ANV) als opdrachtnemer. De werkwijze van het nieuwe Agrarisch Natuur en Landschapsbeheer (ANLb), wijkt namelijk erg af van de huidige. Veel verantwoordelijkheid wordt van de provincie overgedragen naar collectief opererende ANV’s, die als gebiedscoördinator optreden. Zowel de provincie als de gebiedscoördinator zien veel voordelen in deze werkwijze. Immers de kennis is in het gebied aanwezig en daar kunnen de beste beslissingen worden genomen. Het beheer kan geoptimaliseerd worden, met behulp van de kwaliteiten van het gebied. Het nieuwe beheer vergt echter, voorafgaand aan een andere werkwijze, een andere denkwijze. En dat is lastig.

De huidige denkwijze doet mij vaak denken aan een stichting met vrijwilligers. De overheid als stichting en de ANV en de boeren als vrijwilligers. Samen proberen we een passend habitat te maken voor de doelsoorten in ons collectief beheerplan. Daarbinnen spannen we ons in om de weidevogelpopulatie in stand te houden. Als dat niet lukt is dat jammer. Volgend jaar proberen we het weer opnieuw. Gaat het de laatste jaren steeds slechter? Het gevolg is dat we ons steeds meer richten op de strohalmen die ons houvast geven. Want we moeten positief blijven om draagvlak te kunnen behouden. Tegenwoordig is die strohalm het feit dat het de laatste 3 jaar iets minder slecht gaat met de populatie weidevogels dan de jaren ervoor. Dat is dan ook de boodschap die we elkaar steeds voorhouden. We zijn op de goede weg, als we doorgaan op de huidige manier gaat het vast goed! Gaat het niet goed? Dan proberen we het volgend jaar weer.
Agrarisch natuurbeheer is niet het hoofdinkomen, het is een neveninkomst op de boerderij. Zo lang het past binnen de bedrijfsvoering, is het een welkome bedrijfstak.

Het nieuwe stelsel gaat echter veel meer uit van een bedrijfsmodel. De provincie stelt, als opdrachtgever, een aantal doelen en bijbehorende beheerkaders op voor een gebied. Het gaat dan om doelsoorten (flora&fauna) en landschapselementen. De gebiedscoördinator kan vervolgens een offerte samenstellen. Welke doelen gaat hij realiseren? Welk beheer wordt daarvoor uitgevoerd? Hoeveel geld heeft de opdrachtnemer daarvoor nodig? Wat zijn de consequenties als de doelen niet gerealiseerd worden? Ik stel de gebiedscoordinator voor als directie. Zij maakt een projectplan en op basis hiervan kan de provincie de opdracht gunnen. Vervolgens verdeelt de directie het beheer over haar onderaannemers, de boeren. Hierbij is erg belangrijk op welke locatie het beheer het beste resultaat tot gevolg heeft. Want binnen een bedrijfsmodel zijn resultaten belangrijk, meer nog dan het draagvlak onder aannemers. Zonder goede resultaten staat immers de toekomst van het bedrijf op het spel. De directie is gefocused op en verantwoordelijk voor een goede uitvoering. Ze weet wat de gevolgen kunnen zijn van goed én van slecht beheer. Voor de uitvoering betekent dat, dat de ene onderaannnemer meer beheer kan voeren dan de andere. Dat betekent ook dat beheer tussentijds kan verschuiven van de ene naar de andere onderaannemer. Ook als dat niet in dank afgenomen wordt. Dat betekent ook dat de directie actie onderneemt bij verkeerd uitgevoerd beheer. lmmers in een bedrijfscultuur verwachten alle onderaannemers van de directie dat er duurzaam beheer gevoerd wordt. Als iemand zich niet houdt aan de beheerafspraken, dan heeft dat gevolgen voor de betreffende onderaannemer. Alleen dan kan de directie alle onderaannemers nog recht in de ogen kijken. En dat is nodig om het hele beheerpakket uiteindelijk in goede resultaten om te kunnen zetten.

Mijns inziens is het voor toekomstige gebiedscoordinatoren erg belangrijk om eens goed na te denken over de insteek. Wat vindt u het meest belangrijk? Voldoen aan de minimumeisen die de provincie stelt, in grootte, hoeveelheid zwaar beheer etc? Het zoveel mogelijk borgen van het huidige budget? Het behouden van draagvlak onder de leden van de ANV?
Of het halen van de doelstellingen? Het voldoen aan de habitateisen en daarmee het behouden van draagvlak onder de weidevogels? En gezamenlijk te vechten voor een mooi, divers en gezond landschap?
U mag het zeggen.


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

zeven − 3 =