Kruidenrijk grasland

Kruidenrijk grasland is interessant voor weidevogels en vee.

Kruidenrijk grasland is belangrijk voor weidevogels. Met name jonge grutto’s profiteren van de insecten die op deze vegetatie afkomen. In het collectief weidevogelbeheer (via SNL) zijn er mogelijkheden om kruidenrijk grasland te ontwikkelen. Maar een monocultuur Engels Raai is niet in 6 of 12 jaar (afhankelijk van de grondsoort) om te vormen in een echte ijle kruidenrijke vegetatie. Daarmee bedoel ik een kruidenrijke vegetatie die voldoende insecten aantrekt om de aanwezige pullen van voedsel te voorzien (bijna vlieg-vlugge grutto’s hebben 10.000 insecten per dag nodig om aan hun energiebehoefte te voldoen).

Echt kruidenrijk grasland is steeds zeldzamer aan het worden. Vanaf de jaren ’50 is ingezet op opbrengstverbetering van grasland. Dat resulteerde in monoculturen van veelal Engels Raaigras. Dit levert op dit moment >10.000 kg droge stof/ha tegen <5.000 kg van een echte kruidenrijke vegetatie. De melkopbrengst is daar tot op zekere hoogte aan gerelateerd.                                                                                                       Een nadelig gevolg van deze groei was een mineralengebrek als gevolg van een eenzijdig rantsoen. Kopziekte, likzucht en andere gebreksziekten worden onderdrukt door het aankopen/bijvoeren van krachtvoer en losse mineralen.

Op dit moment groeit de belangstelling voor kruidenrijke mengsels weer. Vooral vanuit de biologische hoek, de (lokale) identiteit van vlees- en melkvee en functionele agrobiodiversiteit (FAB). Daarnaast speelt de toekomstige vergroeningseis (GLB) waarschijnlijk ook een rol.

Ik denk dat kruidenrijkdom in de (gangbare) veehouderij zeker meerwaarde heeft.  De koe krijgt nu meestal een rantsoen van eiwit, aangevuld met een mix van mineralen, waarbinnen zij niet kan  kiezen. Het is zeer waarschijnlijk dat zij geen of juist meer behoefte heeft een bepaald mineraal. In kruidenrijke vegetaties zou ze dat zelf kunnen aanvullen, kruiden bevatten namelijk meer mineralen dan grassen. Het gaat dan vooral om natrium, calcium, magnesium, mangaan, fosfor en koper. Koeien vreten ook daadwerkelijk in zo’n rand of perceel, als ze tijdens weidegang die mogelijkheid hebben.

In het stalvoer zorgt deze vegetatie voor een goede penswerking door de taaie structuur. De pens wordt gestimuleerd, waardoor de koe zelf eiwitten gaat produceren. De voerwaarden van kruidenrijk zijn minder hoog dan Engels raaigras, maar het stimuleert de koe om zelf meer eiwit te produceren. Door de prettige geur en smaak zal ze ook meer opvreten, waardoor ze wel relatief veel mineralen binnenkrijgt.

Kruidenrijk grasland is ook goed voor de koe 

Als deelrantsoen voor melkvee of als hoofdrantsoen voor droge koeien en jongvee is dit goed geschikt. Een kruidenrijk (deel)rantsoen is voor de koe een natuurlijke mineralenvoorziening die preventief is mbt ziekte (antibioticaverbruik), stress en goed voor de groei. Vanuit onderzoek blijkt dat 10-20% kruidenrijk binnen het voerrantsoen effectief is.

Er zijn mengsels te krijgen die geselecteerd zijn op hun voederwaarde voor het rundvee en de structuurwaarde voor de bodem. Soorten als rolklaver, duizendblad, vertakte leeuwentand, smalle weegbree, paardenbloem, bevernel, groot streepzaad en rode en witte klaver maken deel uit van de mengsels.

Ikzelf vind dit interessant vanuit het weidevogelbeheer, maar ik denk dat het, vanuit veehouderij-oogpunt ook heel interessant kan zijn. Ik zie vooral kansen als perceelsranden ingezaaid gaan worden met deze mengsels. Op die manier worden op kleine schaal foerageermogelijkheden voor weidevogels en aanvullende begrazingsmogelijkheden voor (rund)vee gerealiseerd.

In november is er een bijeenkomst “Grasland, goed gekruid is beter” geweest op de CAH in Dronten. Dit werd georganiseerd door de Nederlandse Vereniging voor Weide- en Voederbouw (NVWV) en het praktijknetwerk Natuurlijk kruidenrijk gras voor de veehouderij. Die bijeenkomst heb ik bijgewoond en het viel me op hoe weinig veehouders er aanwezig waren. Overheid en wetenschap waren goed vertegenwoordigd. Het gemis van de praktijkman vond ik erg jammer.

Ik zou erg graag willen weten wat voor kansen veehouders hierin zien. Biedt het kansen in het kader van de gezondheid van de veestapel, of in combinatie met de toekomstige vergroeningseis. Wat zijn de mogelijkheden voor, maar ook wat zijn de vragen vanuit de sector hierbij? Is er belangstelling voor meer informatie over dit onderwerp? Zou een eventuele presentatie over dit onderwerp vanuit onderzoek en praktijk, in het noorden van het land,  op belangstelling kunnen rekenen?

Reacties zijn van harte welkom.

 


Comments

Kruidenrijk grasland — 2 reacties

  1. Dieren houden op vrijwel enkel granen zoals je dat mn in de varkenssector ziet betekent achteruitgang qua gezondheid maar ook achteruitgang wat voedingswaarde betreft van het vlees. Dieren, net als wij hebben dagelijks behoefte aan een gevarieerd menu. Ik ben maar een kleinschalig varkenshoedstertje, heb dus geen grote vinger in de pap maar vind dit kruidenrijk grasland intitiatief een heel mooie vooruitgang met winst voor mens en dier en dat is de toekomst waarop we ons moeten richten.

  2. Daarnaast zorgt een kruidenrijk grasland ook voor natuurlijke insecticiden, gezondere slootwatercondities, vermindering van schimmelvorming in plantenwortels, natuurlijke bestuiving en verminderd het aantal veearts bezoeken.
    Dat in combinatie met Europese en nationale subsidiering klinkt toch aantrekkelijk genoeg?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

9 − acht =